Zezwolenie na transport ponadnormatywny (AST): praktyczny poradnik

Czym jest specjalne zezwolenie na transport (AST)

Specjalne zezwolenie na transport (AST) to dokument, w którym zarządca drogi określa trasę, po której może jechać pojazd z przekroczeniami masy lub wymiarów, warunki ruchu i należne opłaty. Jest ważne dla pojazdów, cech technicznych, trasy, kierunku i okresu w nim wskazanych.

Bez AST pojazd przekraczający maksymalne dopuszczalne masy lub wymiary nie może poruszać się po drogach publicznych. Zasada dotyczy pojazdów zarejestrowanych zarówno w Rumunii, jak i w innych państwach.

Kiedy potrzebujesz AST: limity prawne

Limity określają załączniki do OG nr 43/1997 o reżimie dróg. Dla zwykłych pojazdów towarowych główne wartości to:

Źródło: OG nr 43/1997 o reżimie dróg, załącznik nr 2 (wartości dla dróg po rehabilitacji). Na drogach nieodnowionych, zmodernizowanych lub nieutwardzonych niektóre dopuszczalne masy są niższe.

Pojazd mierzy się razem z ładunkiem. Maszyna o wysokości 3,40 m załadowana na platformę o wysokości 1,20 m ma 4,60 m wysokości całkowitej, więc jest ponadnormatywna, choć sama maszyna nie wydaje się bardzo wysoka.

Jakie ładunki mogą otrzymać AST

AST wydaje się wyłącznie dla:

• ładunków niepodzielnych: ładunku, którego nie można podzielić na dwie lub więcej części bez nieuzasadnionych kosztów lub ryzyka uszkodzenia i którego ze względu na wymiary lub masę nie można przewieźć w granicach prawnych limitów;
• pojazdów bez ładunku, które z uwagi na konstrukcję przekraczają maksymalne dopuszczalne masy lub wymiary.

Innymi słowy, nie można uzyskać AST po to, aby załadować na jedną ciężarówkę więcej ładunku podzielnego, na przykład więcej piasku lub więcej palet.

Kto wydaje AST

AST wydaje zarządca drogi, po której jedzie transport:

• CNAIR (Krajowa Spółka Zarządzania Infrastrukturą Drogową), dla autostrad i dróg krajowych;
• rady powiatów, dla dróg powiatowych;
• władze lokalne, dla dróg gminnych i ulic w miejscowościach.

Jeśli trasa korzysta z dróg kilku zarządców, potrzebna jest zgoda każdego z nich. Na drogach krajowych wydawanie zezwoleń ma granice kompetencji: bardzo duże transporty zatwierdza się na szczeblu centralnym, a nie w regionalnych jednostkach CNAIR.

Projekt transportu

Dla ładunków niepodzielnych naciski na osie można zezwolić ponad zwykłe limity o co najwyżej 3,5 t na osi pojedynczej, 6 t na osi podwójnej (tandem) i 7 t na osi potrójnej (tridem). Powyżej tych wartości AST wydaje się wyłącznie na podstawie projektu transportu, sporządzonego przez uprawnioną osobę fizyczną lub prawną.

Zarządca drogi może wymagać projektu transportu także przy innych przekroczeniach masy lub wymiarów, zależnie od ograniczeń na trasie i geometrii drogi. Projekt analizuje trasę, mosty i wiadukty i określa warunki, na jakich transport może przejechać.

Eskorta i Policja Drogowa

Normy z 2018 r. dotyczące wydawania zezwoleń i prowadzenia ruchu pojazdów z przekroczeniami określają progi, od których transport musi być eskortowany:

Źródło: Normy dotyczące wydawania zezwoleń i prowadzenia ruchu pojazdów o przekroczonych masach i/lub wymiarach, zatwierdzone wspólnym zarządzeniem MT/MDRAP/MAI nr 1236/6509/126/2018. Dokładna liczba pojazdów eskorty jest wskazana w AST.

Pojazdy eskorty należą do uprawnionych operatorów, a obsługujący je personel posiada atest. Gdy transport jest eskortowany przez policję, etapy przejazdu ustala Policja Drogowa.

Zasady ruchu

• Weekendy i święta. Transporty z przekroczeniami są zakazane w soboty, niedziele i ustawowe dni wolne od pracy, w godzinach 06:00–22:00. Zarządca drogi może zezwolić na wyjątki.
• Prędkość. Maksymalna prędkość pojazdów z przekroczeniami wynosi 70 km/h, zgodnie z OUG nr 195/2002; w praktyce prędkość dostosowuje się do ruchu i warunków z AST.
• Pogoda. W komunikatach CNAIR o dużych transportach nie odbywają się one na odcinkach dróg, dla których wydano żółte, pomarańczowe lub czerwone alerty pogodowe.
• Trasa i przedział czasowy. AST określa trasę, kierunek, okres ważności i warunki ruchu. Jazda z naruszeniem któregokolwiek z nich pociąga taką samą odpowiedzialność jak jazda bez zezwolenia.

Oznakowanie pojazdu

Pojazd przekraczający maksymalne dopuszczalne wymiary musi mieć między innymi:

• tablice z napisem „TRANSPORT NIENORMATYWNY!” lub „UWAGA! PRZEKROCZONY GABARYT!”, na kabinie i z tyłu, o wymiarach co najmniej 25 × 100 cm, na żółtym tle odblaskowym, z czarnym tekstem o wysokości co najmniej 15 cm (obowiązkowe także powyżej 80 t masy całkowitej);
• dwie specjalne ostrzegawcze lampy błyskowe w kolorze żółtym, na kabinie, widoczne z co najmniej 100 m;
• przy szerokości ponad 3,20 m światła, odblaski lub żółtą taśmę odblaskową na bocznym obrysie ładunku, co 1,5 m;
• tabliczki 42 × 42 cm z biało-czerwonymi taśmami odblaskowymi, nachylonymi pod kątem 45°, na bocznych skrajach, z przodu i z tyłu;
• radiostacje do łączności z personelem eskorty, gdy transport jest eskortowany.

Żółta tablica w nagłówku tej strony jest inspirowana prawdziwym znakiem; biało-czerwone tabliczki na jej brzegach to tabliczki skrajne.

Opłaty za AST

Oprócz opłaty za wydanie pobiera się dodatkowe opłaty za korzystanie z dróg, obliczane według masy całkowitej, nacisków na osie, wymiarów i przebytej odległości. Opłaty zatwierdza się zarządzeniem ministra transportu dla dróg krajowych oraz uchwałami rad powiatów lub gmin dla pozostałych dróg, więc różnią się u poszczególnych zarządców.

W naszej ofercie uwzględniamy zezwolenia potrzebne na całą trasę. Zobacz też z czego składa się cena transportu ponadnormatywnego.

Kto odpowiada, jeśli transport jedzie bez AST

Prawo ustala kolejność odpowiedzialności: operator transportu wpisany w dokumentach; jeśli nie można go zidentyfikować, ten, kto używa pojazdu; następnie właściciel pojazdu i w ostateczności kierowca. Odpowiada też nadawca, zgodnie z obowiązkami, które nakłada na niego ustawa. Dlatego ważne jest, aby współpracować z partnerem, który prawidłowo zajmuje się zezwoleniami.

Publiczne przykłady transportów z AST

Komunikaty CNAIR i Centrum INFOTRAFIC pokazują, jak konkretnie wyglądają transporty z przekroczeniami jeżdżące po drogach Rumunii i jakie warunki nakłada zezwolenie.

Źródło: komunikaty CNAIR, DRDP i INFOTRAFIC, przytoczone przez prasę. Nie są to transporty organizowane przez nas.

Sprawdź swój transport

Wprowadź całkowite wymiary transportu i zobacz, orientacyjnie, czy potrzebujesz AST i eskorty.

Źródła

• OG nr 43/1997 o reżimie dróg, ogłoszone ponownie, z późniejszymi zmianami i uzupełnieniami, załączniki nr 2 i 3;
• Normy dotyczące wydawania zezwoleń i prowadzenia ruchu pojazdów drogowych o masach i/lub wymiarach przekraczających maksymalne dopuszczalne masy i/lub wymiary, zatwierdzone wspólnym zarządzeniem MT/MDRAP/MAI nr 1236/6509/126/2018;
• OUG nr 195/2002 o ruchu na drogach publicznych;
• komunikaty CNAIR o transportach ponadnormatywnych.